Η Φύση της Φύσης – Ενρίκ Σάλα

Η φύση της φύσης

Η επαφή με τη φύση μας κάνει πολύ καλό και θα έπρεπε να είναι μέρος της καθημερινότητάς μας. Για μερικούς τυχερούς, όπως ο Ενρίκ Σάλα, η φύση είναι η δουλειά τους. Ο Σάλα, εξερευνητής και ερευνητής του National Geographic, έχει αφιερώσει τη ζωή του στην προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων και στην ευαισθητοποίηση του κοινού για την ανάγκη διατήρησης της βιοποικιλότητας. Μέσα από το βιβλίο του Η Φύση της Φύσης: Γιατί Χρειαζόμαστε την Άγρια Φύση, ο Σάλα μας μεταφέρει στον κόσμο των οικοσυστημάτων και της θαλάσσιας ζωής, ενώ παράλληλα μας δείχνει πώς η ανθρώπινη δράση επηρεάζει αρνητικά τη φύση και τι μπορούμε να κάνουμε για να το αλλάξουμε.

Η φύση, με όλη την πολυπλοκότητά της, έχει έναν μοναδικό τρόπο να μας συνδέει με τον κόσμο γύρω μας, να μας αναζωογονεί και να μας βοηθά να κατανοήσουμε τη θέση μας στον πλανήτη. Οι άνθρωποι που ζουν κοντά στη φύση, είτε είναι επαγγελματίες στον τομέα της οικολογίας είτε απλά λάτρεις του εξωτερικού κόσμου, αναπτύσσουν μια πιο βαθιά σχέση με το περιβάλλον και συνειδητοποιούν τη σημασία της προστασίας του. Αν και το βιβλίο καλύπτει την πολυπλοκότητα των οικολογικών θεμάτων, ο Σάλα χρησιμοποιεί απλή γλώσσα και παραδείγματα για να κάνει τα θέματα προσβάσιμα σε όλους, ακόμα και σε εκείνους που δεν έχουν προηγούμενη  γνώση βιολογίας/οικολογίας.

Η περιγραφή για την αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τη φύση είναι αποκαλυπτική. Οι άνθρωποι, αντί να λειτουργούν σε συνεργασία με τη φύση, χρησιμοποιούν πόρους με αλόγιστο τρόπο, προκαλώντας την εξάντληση των φυσικών πόρων και την καταστροφή οικοσυστημάτων. Στο βιβλίο του, ο Σάλα καταγγέλλει τη σημερινή πρακτική της υπερκατανάλωσης, εξηγώντας πώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η μόλυνση, η υπεραλίευση και η καταστροφή των οικοτόπων, προκαλούν σοβαρές διαταραχές στον πλανήτη. Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι, αν και οι άνθρωποι δεν είναι «κλειδιά είδη», οι πράξεις μας έχουν τόσο μεγάλες συνέπειες για την ισορροπία του οικοσυστήματος, που τελικά υπονομεύουμε τη ζωή μας και τη ζωή των άλλων ειδών στον πλανήτη.

Αναφερόμενος σε σημαντικές στιγμές από την καριέρα του, ο Σάλα περιγράφει πώς, το 2002, πήρε τον πρόεδρο του Γκαμπόν, Αλί Μπονγκό Οντίμπα, σε μια αποστολή, όπου ο πρόεδρος είχε την ευκαιρία να χειριστεί ένα υποβρύχιο τηλεκατευθυνόμενο όχημα (ROV), το οποίο του έδωσε τη δυνατότητα να δει τον υποθαλάσσιο κόσμο της χώρας του σε πραγματικό χρόνο. Η εμπειρία αυτή, σύμφωνα με τον Σάλα, υπήρξε καταλυτική για την αλλαγή στάσης του προέδρου, ο οποίος, εντυπωσιασμένος από την ομορφιά και τη σημασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, προχώρησε στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, καλύπτοντας το 28% των θαλάσσιων υδάτων της χώρας του.

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που εξετάζει ο Σάλα είναι η έννοια της «Ηθική της Γης» για την προστασία της φύσης, η οποία αναδεικνύει τον ηθικό και οικονομικό λόγο για την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος. Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου, που προστέθηκε πριν από την έκδοση, ο Σάλα συνδέει την πανδημία COVID-19 με την υπερβολική εκμετάλλευση της φύσης, εξηγώντας πώς ο κορονοϊός είναι συνέπεια της ανθρώπινης δράσης και της καταστροφής της βιοποικιλότητας.

Ο Σάλα τονίζει ότι, παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις, η προστασία του φυσικού κόσμου δεν είναι μόνο ηθική ανάγκη, αλλά και οικονομική επιταγή. Αναφέρεται στην ανάγκη να υποστηρίξουμε μια παγκόσμια στρατηγική προστασίας του περιβάλλοντος, ενθαρρύνοντας την προστασία τουλάχιστον του 30% του πλανήτη μέχρι το 2030, ενώ υπογραμμίζει τη σημασία των προστατευμένων περιοχών και των οικοσυστημάτων για την ανθρώπινη επιβίωση.

Το βιβλίο είναι γεμάτο από παραδείγματα που αποδεικνύουν πώς η προστασία της φύσης οδηγεί σε καλύτερη οικονομία, μεγαλύτερη ασφάλεια τροφίμων και γενικά σε έναν πιο υγιή κόσμο για όλους. Ο Σάλα καταφέρνει να αναδείξει τη σύνδεση μεταξύ οικολογίας και ανθρώπινης ευημερίας με τρόπο που είναι κατανοητός και συναρπαστικός, ενώ παράλληλα προτείνει λύσεις για το μέλλον της φύσης και του πλανήτη μας.

Το βιβλίο θα σας ταξιδέψει και λίγο στα παιδικά σας χρόνια, εκείνα τα χρόνια που το βλέμμα σας αναζητούσε κάθε γωνιά της φύσης, κάθε μικρό μονοπάτι, κάθε λόφο και κάθε ποτάμι, με την ανυπόμονα αθώα περιέργεια του παιδιού που θέλει να ανακαλύψει τον κόσμο γύρω του. Όπως τότε, όταν τα πάντα φαίνονταν συναρπαστικά και γεμάτα μυστήριο – από την απλή παρατήρηση ενός πουλιού στον ουρανό μέχρι την εξερεύνηση ενός δάσους ή τη στιγμή που η άμμος του παραλιακού χώρου στροβιλίζεται από τον άνεμο, κρύβοντας και αποκαλύπτοντας μικρούς θησαυρούς που περιμένουν να ανακαλυφθούν.

Το βιβλίο του Σάλα επαναφέρει αυτήν την αίσθηση της περιπέτειας και της ανακάλυψης, προκαλώντας στον αναγνώστη την ίδια αίσθηση θαυμασμού και ενθουσιασμού που είχε ως παιδί, όταν η φύση φαινόταν απέραντη και άγνωστη. Μέσα από τις σελίδες του, μπορείτε να ζήσετε ξανά την περιέργεια για την ανακάλυψη νέων κόσμων, όχι πια ως ένα παιδί που αναζητά μικρούς θησαυρούς, αλλά ως ένας ενήλικας που αντιλαμβάνεται τη βαθύτερη αξία της διατήρησης αυτών των θησαυρών για τις μελλοντικές γενιές.

Υ.Γ το μόνο μείον του βιβλίου: έχει λίγες φωτογραφίες – θα θέλαμε να έχει πολλές, πιο πολλές, πολλές πολλές πολλές!

H φύση της Φύσης: γιατί χρειαζόμαστε την άγρια φύση