Ιφιγένεια στη Χώρα του Πένθους
Μια ιδιαίτερη εκδοχή του μύθου της Ιφιγένειας παρουσίασε ο σκηνοθέτης Κώστας Παπακωστόπουλος.
Το έργο είναι γραμμένο από τον ίδιο το σκηνοθέτη εμπνευσμένο από την τραγωδία του Ευριπίδη ” Ιφιγένεια εν Ταύροις”. Η παράσταση ανέβηκε με μεγάλη επιτυχία στο θέατρο Urania της Κολωνίας και στην Ελλάδα παρουσιάστηκε στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης , στη Γερμανική γλώσσα με Ελληνικούς υπέρτιτλους.
Με αφορμή την παγκόσμια πανδημία που κλόνισε οικουμενικά τις κοινωνικές αξίες, βύθισε το πλανήτη στην αβεβαιότητα, τον πανικό και τη θλίψη.
Η βίαιη χώρα των Ταύρων, μεταμορφώνεται στην χωρα του Πένθους. Μια εφιαλτική, βίαιη χώρα, πλήρως αποστηρωμένη από συναίσθημα, στην οποία έχει ξεσπάσει μια φοβερή πανδημία που έχει συνέπειες στο λαό: ξένοι, ασθενείς και ηλικιωμένοι θυσιάζονται για το κοινό καλό.
Η Ιφιγένεια, ως ιέρεια της Αρτέμιδος είναι υποχρεωμένη να θυσιάζει ανθρώπινες ζωές και εγκλωβίζεται στην πράξη αυτή, έχοντας το παρελθόν- τη μνήμη- σαν μόνη ψυχική διέξοδο, στην μονότονη και επαναλαμβανόμενο καθήκον. Μονάχα η άφιξη του Ορέστη γεννά ελπίδες και προσδοκίες ελευθερίας.
Η δομή του κειμένου τόσο σε περιεχόμενο όσο και γλώσσα βασιζεται στη δομή της τραγωδίας, και τα δραματουργικά στοιχεία του κειμένου του Ευριπίδη.
Η σκηνοθετική οδηγία κινούμενη σε λιτή και σύγχρονη δομή-πιθανόν για να τονίσει το αποστειρωμένο και απόμακρο περιβάλλον της Χωρας του Πένθους- με επαναλαμβανόμενα κινησιολογικά στοιχεία. Οι τρεις πυλώνες του κειμένου (Ιφιγένεια, Ορέστης και Πυλάδης) έμοιαζαν πραγματικά σαν εικόνες βγαλμένες από το παρελθόν μέσα σε ένα αβέβαιο μέλλον , ενώ η προσθήκη της Φωνής του κράτους η οποία μαρτυρικά επαναλάμβανε τις οδηγίες προφύλαξης από το “κακό” και το “μιερό” θύμιζαν αρκετά μια πιθανή μελλοντική δυστοπία.
Ο σκηνικός χώρος του Τσέτσο Ντινέκοφ, αποτελούνταν απο ενα επιβλητικό λευκό οικοδόμημα θυμίζοντας κάτι μεταξυ σφαγείου και ιερού ναού, με κομμάτια διαμελισμένων κούκλων βιτρίνας ματωμένες και τυλιγμένες με γάζες και νάιλον, διακριτικά δημιουργώντας μια αποστασιοποίση και ένα ήσυχο ,πένθυμο και απειλιτικό περιβάλλον.
Η αντίθεση των κουστουμιών αρκετά ενδιαφέρουσα: Η Ιφιγένεια με σύγχρονη λευκή στολή νοσηλευτικού προσωπικού, ενώ η ενδυματολογική επιλογή για τον Ορέστη και Πυλάδη με κουρελιασμένα ρούχα σε γίηνους τόνους υπογράμμιζει τη διαφορά των δύο αυτών κόσμων. Μια συνομιλία του σύγχρονου κόσμου και μιας παλιάς ξεχασμένης εποχής.
Το μόνο ίσως στοιχείο που σε ένα βαθμό δυσκόλευε τη παρακολούθηση ήταν πως η αποστασιοποίηση ως οδηγία να δημιουργούσε έναν αργό ρυθμό στο πρώτο μέρος-μέχρι την αναγνώριση των δύο αδερφών-ώστε η ενέργεια και η ροή του δευτέρου μέρους να υπογραμμίσει την ελπίδα.
Ομολογουμένως, μια ενδιαφέρουσα πειραματική εκδοχή του μύθου, πιο σύγχρονη από ποτέ.
Ειρήνη Πετράκη